zaczytani

Zawsze trochę zazdrościłam dzieciom, które miały dziadków. Obaj moi dziadkowie istnieli tylko w opowieściach, nie żyli już, gdy się urodziłam.

Że też nie wpadłam na taki pomysł jak Ulf z książki „Czy umiesz gwizdać, Joanno?” (wydawnictwo Zakamarki). Jego kolega, Bertil, też chciałby mieć dziadka, takiego co częstuje kawą i zajada nóżki wieprzowe. Za radą Ulfa znajduje go w domu starców. Nowy dziadek z pewnością musi być krewnym Bertila. Obaj mają przecież plasterki na brodzie!

Podoba mi się ciepły humor bijący z tej historii, sposób oswajania starości, pokazania jednocześnie jej smutnej i pogodnej strony. Nowy dziadek Bertila jest chory, ma zaniki pamięci, czasami nie ma siły wstać z łóżka, ale zgadza się na wyprawę z przyszywanym wnukiem i jego kolegą do ogrodu Gustavssona, wspina się na drzewo, zajada kradzione czereśnie, uczy Bertila gwizdać. Chłopców w ogóle to zachowanie nie dziwi - narrator w książce Starka przyjmuje punkt widzenia dziecka, jego perspektywę.

Ta opowieść dla dzieci napisana jest jak pierwszorzędna literatura dla dorosłych. Jest humor, akcja, napięcie, aż do dramatycznego zakończenia. Gdy Bertil w końcu opanuje sztukę gwizdania, i chce odwiedzić dziadka, by się przed nim pochwalić, zastaje pusty, sprzątnięty pokój ( świetnie tonują tę scenę ilustracje, wykonane jakby dziecięcą ręką). Stark jest wrażliwym pisarzem, nie pozostawia dzieka z tym obrazem. Pokazuje złość chłopca i pogodzenie się z myślą o śmierci. Nawet w scenie pogrzebu nie rezygnuje z dowcipu - w drodze na pogrzeb Bertil i Ulf zrywają najpiękniejszą różę z ogrodu Gustavssona. Tego samego Gustavssona, z którego sadu razem z dziadkiem kradli czereśnie.